Türkiye, yerli aşı, biyoteknolojik ilaç ve tıbbi cihaz üretimini artırmak için 2027 Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı kapsamında yeni stratejiler geliştiriyor. Arz güvenliği ve ihracat hedefleniyor.
Türkiye, gelecek yıl ilaç ve tıbbi cihaz sektöründe yerli üretimi ve arz güvenliğini artırmak amacıyla önemli adımlar atıyor. Bu kapsamda aşı ve biyoteknolojik ilaç projeleri desteklenecek, yerli kanser tanı kitlerinin geliştirilmesi için ortaklıklar kurulacak ve yenilikçi tıbbi cihazların ticarileştirilmesinde kamu alımları etkin kullanılacak.
2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı’nda yer alan bilgilere göre, sektörde kamu alımlarının kaldıraç etkisiyle küresel rekabet gücünü artırmak, ithalat bağımlılığını azaltmak ve arz güvenliğini sağlamak hedefleniyor. Bu doğrultuda üretim, Ar-Ge, klinik araştırma, test ve analiz altyapısının geliştirilmesi için çalışmalar yapılacak.
Aşı ve alt bileşenlerine yönelik sanayi, kamu ve özel sektör işbirliğiyle yeni aşı adayı projeleri desteklenecek. Bağışıklık kazandırma programı kapsamındaki aşıların Türkiye’de üretilmesi sağlanacak. Aşıların geliştirilmesi ve üretimine yönelik projeler, kamu, özel sektör ve Ar-Ge ekosistemi arasındaki işbirlikleriyle hayata geçirilecek.
Biyobenzer ilaçların üretim ve geliştirme faaliyetleri desteklenecek. Öncelikli ilaç teknolojileri ve biyoteknolojik ilaçların geliştirilmesine yönelik çağrılar açılacak. İlaca erişimi artırmak amacıyla, patent süresi dolan veya dolmak üzere olan biyoteknolojik ilaçların Türkiye’de üretimi için mali ve altyapı destek mekanizmaları oluşturulacak. Deney hayvanları kullanımına yönelik sertifika programları da düzenlenecek.
Yerli kanser tanı kitlerinin geliştirilmesi ve prototiplerinin üretilmesi amacıyla özel sektörle stratejik işbirlikleri ve proje ortaklıkları kurulacak. Aşı, ilaç, tıbbi cihaz, tanı kiti ve yapay zeka tabanlı sağlık teknolojileri geliştiren girişimlere klinik araştırma süreçleri için bilimsel danışmanlık verilecek. Yenilikçi sağlık teknolojilerinin klinik araştırmaya hazırlanması aşamasında rehberlik sağlanacak.
Sağlık ve biyoteknoloji alanındaki teknoloji girişimlerine yönelik hızlandırma merkezi modeli tasarlanarak pilot hızlandırma programı uygulanacak. Kamu desteğiyle geliştirilen yenilikçi tıbbi cihazların ticarileştirilmesini kolaylaştırmak için kamu alımları etkin kullanılacak.
Türkiye’nin biyoteknolojik ilaç üreticisi ve ihracatçısı olma hedefine katkı sağlamak üzere, ilaç, tıbbi cihaz ve biyoteknolojik ürünlere yönelik test, sertifikasyon ve ruhsatlandırma alanında uluslararası akreditasyona sahip test ve analiz altyapısı oluşturulacak. Aziz Sancar Araştırma Merkezi bünyesindeki laboratuvarın uluslararası standartlara uyumu için hazırlık süreçleri yürütülecek.
Savunma sanayisi başta olmak üzere diğer sektörlerden tıbbi cihaza teknoloji transferi sağlayan projeler desteklenecek. TÜBİTAK destek programları kapsamında askeri ve sivil amaçlı yenilikçi teknolojilere öncelik verilecek. Sağlık Vadisi’nin kurulmasına yönelik mevzuat çalışmaları yapılacak.
Türkiye tarafından yurt dışında kurulan veya desteklenen sağlık tesislerinin ihtiyaç duyduğu ilaç, tıbbi cihaz ve sarf malzemelerinin yerli üreticilerden temini için dijital tedarik ve izleme sistemi oluşturulacak. İlaç ihracat kısıtlamalarının kaldırılması ve AB ile karşılıklı tanıma anlaşmaları için Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumuna bağlı ihracat kontrolörlük birimleri kurulacak.
Sektör verilerine göre, ilaç sanayisinde üretim ocak-temmuz döneminde yüzde 12,2 arttı. Yılın 8 ayında 1,74 milyar kutu ilaç satılırken, bu satışların değeri 418,4 milyar liraya ulaştı. Türkiye’de üretilen ilaçların pazardaki payı kutu bazında yüzde 92, değer bazında yüzde 52,5 oldu. Tıbbi cihaz sektöründe ise 2025’te dış ticaret hacminin 4,5 milyar dolar olması öngörülüyor. Bu yılın ilk 5 ayında sektörde ihracatın ithalatı karşılama oranı yüzde 46 olarak kaydedildi.
