Fındık sektöründe adil rekabetin korunması amacıyla başlatılan incelemeler kapsamında, Ferrero’ya yönelik soruşturma ve 6 büyük teşebbüse açılan rekabet ihlali soruşturması detayları paylaşıldı.
Fındık piyasasındaki adil ve etkin rekabetin korunması amacıyla yürütülen çalışmalar kapsamında, Türkiye’nin dünya fındık üretiminin yüzde 70’ini karşıladığı ve bu ürünün yaklaşık 400 bin ailenin geçim kaynağı olduğu belirtildi. Kurum, fındığın ekonomik boyutunun yanı sıra sosyal ve insani boyutuyla da stratejik bir değer taşıdığına dikkat çekti.
Kurum, üreticinin hakkını korumak adına pazardaki durumu sürekli gözetim altında tuttuğunu ve sadece şikayetleri beklemeden, resen sektör incelemeleri başlattığını bildirdi. Bu kapsamda, piyasadaki en büyük alıcılardan biri olan Ferrero’nun fındık alımındaki davranışları üzerine 2023-2024 yıllarında yürütülen soruşturma önemli bir adım olarak öne çıktı.
Ferrero’nun pazardaki hakim durumunu kötüye kullandığı iddiaları üzerine başlatılan soruşturmada, şirketin sunduğu taahhütlerin Rekabet Kurulu tarafından kabul edildiği ve bağlayıcı hale getirildiği açıklandı. Bu taahhütler, 2024, 2025 ve 2026 fındık alım sezonlarını kapsıyor. Kurum, Ferrero’nun bu taahhütlere uyumunu anbean izlediğini ve olası ihlallerde ağır idari para cezası uygulanabileceğini belirtti.
Bu kararın ardından, sektörün Ordu, Giresun, Düzce ve Trabzon gibi tüm üretim havzalarında alımdan fabrikaya kadar takip edilmeye devam ettiği vurgulandı. Tedarik zincirinin tüm aşamalarını değerlendiren kurum, çiftçinin aleyhine gelişen rekabet sorunlarına karşı anında resen incelemeler başlattı.
Kurum, teşebbüslerin 2024 yılında kendi aralarında anlaşarak fındık alım ve satım fiyatlarını belirledikleri iddiasıyla iki ayrı soruşturma yürüttüğünü duyurdu. Bu soruşturmalar sonucunda Trabzon’da faaliyet gösteren 21 ve Düzce’de faaliyet gösteren 10 teşebbüse para cezası uygulandı. Yerel düzeyde de olsa üreticinin fiyatını belirlemeye yönelik girişimlere izin verilmeyeceği ifade edildi.
Bu yıl fındık sezonunun başlamasıyla birlikte piyasada fiyatların serbest ve adil oluşup oluşmadığını denetlemek amacıyla eylülde bir ön araştırma başlatıldı. Elde edilen bilgiler doğrultusunda, fındık alım-satım pazarının önde gelen 6 büyük teşebbüsü hakkında ciddi rekabet ihlali şüphesiyle 22 Ekim’de soruşturma açıldığı bildirildi.
Açılan soruşturmada, en büyük alıcı ile yerel ve orta ölçekli alıcılar arasında fiyatları düşürmeye yönelik bir bağlantı olup olmadığı ve rekabet etmesi gereken alıcıların ortak fiyat belirleyerek üreticiyi düşük fiyatlara zorlayıp zorlamadığına dair iki temel şüphe üzerine odaklanıldığı belirtildi. Soruşturmanın temel beklentisinin, fındık fiyatlarının doğal piyasa akışı içinde, adil ve serbest rekabet ortamında oluşmasını sağlamak olduğu vurgulandı.
Üreticilerin yalnız olmadığını ve emeklerine saygı duyulduğunu belirten Kurum, fındığın gerçek değerini bulması ve 400 bin ailenin emeklerinin karşılığını alabilmesi için yasal yetkilerini sonuna kadar kullanmaya kararlı olduğunu ifade etti. Fiyatları suni şekilde düşürmeye çalışan veya rekabeti ihlal eden teşebbüslerle mücadele edileceği ve tespit edilen ilave ihlallerin de soruşturmaya dahil edileceği bildirildi.
