Küresel piyasalar, Fed’in faiz artırmaması ve diplomasi umutlarıyla haftaya pozitif başladı. ABD-Çin görüşmeleri ve Orta Doğu’daki gelişmeler yakından izleniyor.
Küresel piyasalar, ABD Merkez Bankasının (Fed) Temmuz 2023’ten bu yana ilk kez faiz artırmaması ve Fed Başkanı Kevin Warsh’un şahin mesajlarının ardından zayıflayan risk iştahının, yeni haftada diplomasiye yönelik umutlarla güçlenmesiyle haftaya pozitif başladı. Orta Doğu ve Rusya-Ukrayna arasındaki gerilimler enerji arzına yönelik endişeleri canlı tutarken, akaryakıt fiyatlarındaki artışlar ekonomilerin büyüme ve enflasyon beklentilerini olumsuz etkilemeye devam ediyor.
ABD’de artan enerji maliyetleri Fed’e yönelik şahin beklentileri beslerken, para piyasalarındaki fiyatlamalar Fed’in yıl sonuna kadar ek bir faiz artışı yapabileceği yönünde yoğunlaşıyor. Bu hafta açıklanacak Fed yetkililerinin sözle yönlendirmeleri de piyasalar tarafından yakından takip edilecek.
Gözler, bu hafta ABD’de düzenlenecek olan BM Zirvesi’ne çevrildi. Zirvede, ABD ve Çin başta olmak üzere liderler düzeyinde üst düzey toplantılar gerçekleştirilecek. Bu görüşmelerden jeopolitik risklerin azalması ve enerji arzının artması yönünde olumlu sonuçlar alınabileceği beklentisiyle petrol fiyatları haftaya düşüşle başladı. Petrol fiyatlarındaki gevşeme enflasyon endişelerini bir miktar hafifletirken, riskli varlıklara yönelimi artırdı.
Analistler, petrol arzına ilişkin sorunların hafiflemesinin merkez bankalarının ve ekonomilerin yol haritalarının daha belirgin hale gelmesine katkı sağlayacağını ve piyasalardaki belirsizlik algısını azaltabileceğini belirtiyor.
ABD ve Çin ekonomi heyetleri, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in ABD’ye yapması beklenen ziyaret öncesinde ekonomik ve ticari konuları görüşmek üzere New York’ta bir araya geldi. Hazine Bakanı Scott Bessent başkanlığındaki ABD heyeti ile Başbakan Yardımcısı Hı Lifıng başkanlığındaki Çin heyetinin JPMorgan Chase’in Manhattan’daki genel merkezinde gerçekleştirdiği görüşme gün boyu sürdü. Bessent, görüşmenin ardından yaptığı açıklamada, Çin ile ticaret ve yapay zeka konusunda başarılı bir görüşme gerçekleştirdiklerini belirtti. Tarafların yeniden bir araya gelme konusunda mutabık kaldığını ve ABD’nin iki ülke arasında bir bildirim mekanizması oluşturulmasını önerdiğini aktardı.
ABD’nin BM Daimi Temsilcisi Mike Waltz, İran’ın müzakere masasına dönmesi için kapının açık olduğunu söyledi.
Bu gelişmelerle ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi haftaya yatay bir görünümle yüzde 5 seviyesinde başlarken, dolar endeksi 100 seviyesinde seyrediyor. Yüksek tahvil faizleri ve güçlü dolar nedeniyle alternatif maliyeti artan altının onsu yüzde 0,5 düşüşle 4 bin 355 dolara geriledi. Kasım vadeli Brent petrolün varil fiyatı ise yüzde 2,1 azalışla 101,7 dolardan işlem görüyor.
Cuma günü New York borsasında S&P 500 endeksi yüzde 0,17, Nasdaq endeksi yüzde 0,3 yükselirken, Dow Jones endeksi yüzde 0,18 değer kaybetti. ABD’de endeks vadeli kontratlar haftaya pozitif başladı.
Avrupa borsaları cuma günü negatif bir seyir izlerken, bu hafta BM Genel Kurulu, enerji fiyatları ve Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) verileri yatırımcıların odağında olacak. Orta Doğu’daki gerilim ve Rusya-Ukrayna çatışmalarının jeopolitik riskleri canlı tutması, Avrupa’da yatırımcıların temkinli kalmasına neden oluyor.
Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna’da askeri lojistik merkezi, depo ve gemi vurduklarını bildirdi. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ise ABD Başkanı Donald Trump ile savaşın sona erdirilmesi yönündeki çalışmaları ve New York’ta yapılması planlanan görüşmeyi ele aldıklarını belirtti.
Artan enerji maliyetleri Avrupa ekonomileri için zorlu bir süreç riski oluştururken, Almanya, İngiltere ve Fransa’da 10 yıllık tahvil faizlerinde yukarı yönlü hareket gözleniyor. Cuma günü Avrupa borsalarında düşüşler yaşanırken, endeks vadeli kontratlar haftaya alıcılı başladı.
Asya borsalarında ise ABD-Çin arasındaki görüşmelere dair olumlu sinyaller risk iştahını artırdı. ABD Başkanı Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in bu hafta yapacağı görüşmeden olumlu sonuçlar alınması bekleniyor. Çin liderinin 23 Eylül’de ABD’yi ziyaret etmesi planlanıyor. Petrol fiyatlarındaki düşüş de bölgede risk iştahının canlanmasında etkili oldu. Kapanışa yakın Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 1,3, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,5 ve Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,5 yükseldi. Japonya piyasaları tatil nedeniyle kapalıydı.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, BM 81. Genel Kurulu’na katılmak ve temaslarda bulunmak üzere New York’a geldi. Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi cuma gününü yüzde 1,67 değer kaybederek 13.284,42 puandan tamamladı. Dolar/TL ise bankalararası piyasada 48,8010’dan işlem görüyor.
Analistler, yurt içinde kapasite kullanım oranı, reel kesim güven endeksi ve Yurt Dışı Üretici Fiyat Endeksi (YD-ÜFE) verilerinin takip edileceğini, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.100 ve 13.000 puanın destek, 13.400 ve 13.500 puanın direnç konumunda olduğunu belirtiyor.
