4 Ağustos 2020’de Lübnan’daki Beyrut Limanı’nda meydana gelen dev patlama, tarihteki nükleer olmayan en büyük patlamalardan biri olarak kayıtlara geçmişti. 2 bin 750 ton amonyum nitratın yol açtığı patlamada yaklaşık 200 kişi yaşamını yitirmiş, binlerce kişi yaralanmış ve 300 bin kişi evsiz kalmıştı. Meydana gelen gürültü Almanya’yla Tunus gibi ülkelerdeki sensörleri harekete geçirmiş ve yaşanan sarsıntıyı, 500 kilometre uzaktaki sismik istasyonlar bile tespit etmişti. Japonya’daki Hokkaido Üniversitesi ve Hindistan’daki Ulusal Teknoloji Enstitüsü Rourkela Kampüsü’nden araştırmacılar, Beyrut patlamasının Dünya atmosferinin uzay boşluğuyla buluştuğu bölge olan iyonosferin de sarsılmasına yol açtığını ortaya çıkardı. Beyrut’taki patlamanın farklı açılardan görüntüleri İyonosfer, çok sayıda serbest elektrondan oluşuyor. Fazla miktarda morötesi radyasyon ve jeomanyetik fırtına gibi doğal olaylarla nükleer deneme gibi insan yapımı faaliyetler iyonosferdeki elektronlarda bozulmalara yol açabiliyor. Bilim insanları, GPS uydularının patlama günü yeryüzündeki istasyonlara ilettiği sinyallerde yaşanan gecikmeleri, normal bir günde yaşananlarla karşılaştırarak iyonosferdeki elektronlarda meydana gelen değişiklikleri hesapladı. Araştırma ekibinden gezegen bilimci Kosuke Heki, patlamanın iyonosferde güneye doğru saniyede 0,8 kilometre hızla ilerleyen bir dalga yarattığını söyledi. Beyrut patlamasının iyonosferi, 2004’te Japonya’daki Asama Dağı’nda yaşanan volkanik püskürmeden daha fazla etkilediği de tespit edildi.
Yorum Yap