Brent petrol 97,82 dolara yükseldi. ABD-İran gerilimi ve OPEC+ üretim kararının etkisiyle fiyatlar artarken, Hürmüz’de yeni koridor beklentisi yükselişi sınırlıyor.
Brent petrolün varil fiyatı, ABD ile İran arasındaki artan gerilim ve OPEC+ grubunun ekim ayında üretim artışına gitmeme kararı sonrası 97,82 dolara yükseldi. Cuma günü 96,57 dolara kadar çıkan Brent petrolün vadeli varil fiyatı, günü 96,28 dolardan tamamlamıştı. Bu sabah saat 09.00 itibarıyla Brent petrolün kasım vadeli varil fiyatı, kapanışa göre yüzde 1,6 artışla 97,82 dolara ulaştı. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün ekim vadeli varil fiyatı ise 92,80 dolar seviyesinde işlem görüyor.
Petrol fiyatlarındaki bu artışta, ABD ile İran arasındaki gerilimin devam ettiğine dair haber akışı ve çatışmaların yeniden tırmanabileceği endişeleri etkili oluyor. İran Devrim Muhafızları Ordusu, dün Irak’ın Erbil kentinde ABD ordusuna ait bir gözetleme balonunu kamikaze İHA ile vurduğunu duyurdu. ABD’den bu iddiaya ilişkin henüz bir açıklama gelmedi.
İran, ayrıca ABD’nin İran gemilerine yönelik deniz ablukasında görev alan bir uçak gemisi ve bir muhribi balistik füzelerle hedef aldığını bildirdi. Devrim Muhafızları, saldırılar sonrası gemilerin hasar alarak bölgeden çekildiğini iddia etti. Kurum, İran’ın daha güçlü olduğunu ve ABD’nin girişimlerine kararlılıkla karşılık vermeye devam edeceğini belirtti.
Bölgedeki karşılıklı saldırıların yoğunlaşması, çatışmaların yayılma ve Hürmüz Boğazı gibi kritik petrol sevkiyat yollarının olumsuz etkilenme riskini artırıyor. Bu durum, fiyatlardaki yükselişi destekleyen bir faktör olarak öne çıkıyor.
ABD’nin İran’ın petrol ihracatına yönelik yaptırımları sürerken, Tahran’ın Hürmüz Boğazı çevresindeki askeri faaliyetleri arz güvenliğine ilişkin risk algısını canlı tutuyor. The New York Times’ın (NYT) istihbarat raporlarına dayandırdığı haberine göre, İran’ın Orta Doğu’daki hedefleri vurma kapasitesine olan güveninin arttığı ve ABD üzerinde baskı kurmak amacıyla çatışmayı aylarca sürdürmeye kararlı göründüğü öne sürüldü.
Haberde, ABD istihbaratının son değerlendirmelerine göre, İran yönetiminin çatışmaları tırmandırmayı değerlendirebileceği ve bir anlaşmaya varılmasının zor olabileceği belirtildi.
Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) ve OPEC dışı bazı üretici ülkelerden oluşan OPEC+ grubunun 7 üyesinin ekim ayında ilave üretim artışına gitmeme kararı da petrol fiyatlarını destekliyor. Bu 7 ülke, eylül üretim seviyelerini ekimde de koruyacak. Bu karar, küresel arzın artacağına yönelik beklentileri sınırlayarak fiyatların yükselişine katkı sağlıyor.
Söz konusu ülkelerin ekim ayı ham petrol üretim hedefleri şöyle: Suudi Arabistan 10 milyon 478 bin varil, Rusya 9 milyon 949 bin varil, Irak 4 milyon 431 bin varil, Kuveyt 2 milyon 676 bin varil, Kazakistan 1 milyon 628 bin varil, Cezayir 1 milyon 7 bin varil ve Umman 841 bin varil. Bu 7 ülkenin ekim ayı toplam üretim hedefi günlük yaklaşık 31 milyon varil olacak.
Ülkeler, piyasa koşullarını değerlendirmek üzere aylık toplantılarını sürdürecek. Bir sonraki toplantı 4 Ekim’de yapılacak.
Öte yandan, İran ile Umman’ın Hürmüz Boğazı’nda yeni bir koridor oluşturulmasına yönelik anlaşmayı imzalaması bekleniyor. Bu gelişme, bölgedeki petrol sevkiyatlarına ilişkin endişeleri kısmen hafifleterek fiyatlardaki yükselişi sınırlıyor. İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Muhsin Rızai, anlaşmanın gelecek günlerde imzalanacağını bildirdi. Bu yeni koridor, ABD’nin deniz ablukası uyguladığı alandan başlayarak Hürmüz Boğazı ve Basra Körfezi’ni kapsayacak. Rızai, alana izinsiz giren gemilerin kara listeye alınacağı uyarısında bulundu.
