Türkiye limanları 2025’te yük elleçlemede Cumhuriyet rekoru kırdı. Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı, 2027’ye kadar yeni zirveler öngörüyor.
Türkiye limanları, 2025 yılında toplam 14 milyon TEU konteyner ve 553,3 milyon ton yük elleçleyerek Cumhuriyet tarihi rekoruna imza attı. Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı’nda yer alan bilgilere göre, 2026 sonunda konteyner elleçlemesinin 14,1 milyon TEU’ya, yük elleçleme miktarının ise 565 milyon tona ulaşması bekleniyor. Bu hedeflerle birlikte Türkiye, liman kapasitesini ve lojistik gücünü artırmayı amaçlıyor.
Limanlardaki konteyner elleçleme miktarı, 2002-2012 döneminde yıllık ortalama yüzde 13,9 artış gösterdi. Küresel ticaretteki yavaşlama ve konteyner ticaretinin doygunluğa yaklaşmasıyla bu oran, 2013-2025 döneminde yıllık yüzde 4,8 seviyesine geriledi. Geçen yıl elleçlenen 14 milyon TEU konteyner hacminin yüzde 84’ü Ambarlı, Kocaeli, Tekirdağ, Mersin ve Aliağa liman başkanlıklarına bağlı tesislerde gerçekleşti.
Elleçlenen yüklerin yüzde 36’sını ihracat amaçlı taşımalar oluşturdu. Bu kapsamda elleçlenen yük miktarı, 2025’te bir önceki yıla göre yüzde 3,3 artış kaydetti. Ülkedeki küçük ölçekli, verimsiz ve dağınık liman altyapısı, lojistik maliyetlerini yükseltirken sektördeki rekabeti artırarak liman işletmecilerinin karlılığını olumsuz etkiliyor. Bu durum, kaliteli liman altyapısı gelişiminin önüne geçiyor ve liman yatırımlarının bütüncül bir yaklaşımla değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koyuyor.
Kabotaj hattında, yani Türkiye limanları arasında taşınan yüklerin elleçleme miktarında da yeni rekorlar bekleniyor. 2025 yılında 69,7 milyon ton yükün elleçlendiği kabotajda, 2026 sonunda bu miktarın 74,8 milyon tona ulaşması öngörülüyor. Hükümet, 2027 yılı sonunda ise 77,8 milyon tonluk bir elleçleme ile kabotajda yeni bir rekor hedefliyor.
Türkiye Liman İşletmecileri Derneği (TÜRKLİM) Yönetim Kurulu Başkanı Hamdi Erçelik, verilere ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Erçelik, genel kargoda Akdeniz-Karadeniz hattında ve Marmara içi demir çelik yüklerinde artış yaşandığını belirtti. Boş konteynerlerin de kabotaj hacminde artışı beraberinde getirdiğini ifade etti.
Feribot hatlarındaki yük taşıma artışının kabotaj hacmindeki yükselişi desteklediğine dikkat çeken Erçelik, bu artışın temel unsurlarını açıkladı. Karayolu ve demiryolu alternatiflerinin maliyet olarak daha yüksek kalması ile dış ticaret hacmindeki düşüşe paralel liman kapasitelerinde kabotaj için daha fazla imkan yaratılması öne çıkıyor. Petrol ve rafine petrol ürünlerinden elde edilen akaryakıt fiyatlarının yüksek seyretme beklentisi, kabotaj taşımacılığının payını artırma eğiliminin süreceğine işaret ediyor. Karadeniz’deki savaş riskleri nedeniyle kıyıdan 12 deniz miline kadar olan ulusal sularda trafiğin artması da kabotaj taşımacılığını destekleyen bir diğer etken olarak değerlendiriliyor.
