TÜİK verilerine göre Türkiye’de 65 yaş ve üstü nüfus 9,6 milyonu aştı. Bu artış, sosyal güvenlik sisteminin sürdürülebilirliği için uzun dönemli bakım sigortası ve istihdamı teşvik edici yeni düzenlemeleri gündeme getirdi.
Türkiye’de 65 yaş ve üzeri nüfus 9 milyon 583 bin 59 kişiye ulaşarak toplam nüfusun yüzde 11,1’ini oluşturdu. Bu artış, sosyal güvenlik sisteminin uzun vadeli mali sürdürülebilirliğini güçlendirmek amacıyla yeni adımların atılmasını zorunlu kılıyor.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, 65 yaş ve üzeri nüfus son 5 yılda yüzde 20,5 oranında artış gösterdi. 2020’de 7 milyon 953 bin 555 olan yaşlı nüfus, 2025 itibarıyla 9,6 milyonu aştı. Yaşlı nüfusun toplam içindeki payı da yüzde 9,5’ten yüzde 11,1’e yükseldi.
Mevcut yaşlı nüfusun büyük çoğunluğu 65-74 yaş grubunda yer alıyor. Bu yaş grubunu, 75-84 yaş kategorisi ve 85 yaş üstü nüfus takip ediyor. Türkiye’de 100 yaşın üzerinde 8 binden fazla kişi yaşıyor. Doğurganlık oranındaki düşüş eğilimi ve artan yaşlı nüfus, sosyal güvenlik sisteminin mali dengesi üzerinde baskı oluşturuyor.
Devlet, bu demografik değişimleri göz önünde bulundurarak sosyal güvenlik sisteminin mali sürdürülebilirliğini sağlamak üzere harekete geçti. Bu kapsamda, ‘uzun dönemli bakım sigortası’nın altyapısının oluşturulması için çalışmalar başlatılacak. 2027-2029 dönemi Orta Vadeli Program’a (OVP) dahil edilen bu sigorta, yaşlılık veya kronik rahatsızlıklar nedeniyle bakıma muhtaç kişilere yönelik destekleri güçlendirmeyi amaçlıyor.
Evde bakım ve kurumsal bakım hizmetlerinin iyileştirilmesi, evde sağlık ve palyatif bakım hizmetlerinin sürekliliğinin sağlanması hedefleniyor. Uzaktan sağlık hizmetleriyle entegre bir yapı kurularak, artan yaşlı bağımlılık oranının aileler üzerindeki yükünün hafifletilmesi planlanıyor. Bakım ekonomisinin güçlendirilmesi, sosyal güvenlik sisteminin mali sürdürülebilirliğine yönelik politikaların merkezinde yer alıyor.
Program dönemi boyunca, sağlık hizmetlerine erişimi kısıtlamadan finansal sürdürülebilirliğin sağlanması için denetim modelleri geliştirilecek. Veri analizi yoluyla geri ödeme kriterleri incelenecek ve değer bazlı geri ödeme yöntemleri yaygınlaştırılacak. Yeni yılın ilk çeyreğinde bu konuda somut adımların atılması bekleniyor.
Ayrıca, Sağlık Market uygulamasının genişletilmesi ve üniversite hastanelerinin yönetim modellerinin etkinleştirilmesi gibi adımlarla sosyal güvenlik sisteminin mali sürdürülebilirliğine katkı sağlanması amaçlanıyor.
Yeni OVP, kişilerin daha uzun süre istihdamda kalmasını teşvik etmeyi hedefliyor. Hakkaniyeti ve aktüeryal dengeyi gözeten düzenlemeler hayata geçirilecek. Sosyal güvenlik sisteminin fiili ve yasal kapsamının genişletilmesi için farklı meslek ve gelir gruplarına yönelik yeni uygulamalar geliştirilecek.
Değişen iş gücü piyasası koşullarına ve esnek çalışma biçimlerine uyum sağlamak amacıyla ilgili mevzuat güncellenecek. Prim borçlarının takip ve tahsilat süreçleri etkinleştirilecek. Kurumların bilişim sistemleri güçlendirilerek veri paylaşımı artırılacak ve mali sürdürülebilirliğe ilişkin göstergeler düzenli olarak izlenecek.
