İstanbul’da topraksız tarım yaygınlaşıyor

İstanbul’da Topraksız Tarım ve Modern Örtü Altı Üretim Uygulamaları Yaygınlaşıyor

Son on yıllarda İstanbul’da topraksız tarım ve modern örtü altı üretim uygulamaları önemli bir gelişme kaydetmiştir. Hidroponik sistemler, modern sera yatırımları ve kontrollü üretim teknikleri, özellikle son 15 yılda büyük ilerleme kaydetmiştir. Özellikle 2020 yılından sonra tam kontrollü kapalı alan yetiştiriciliği ve topraksız tarım uygulamaları hızla yaygınlaşmış, İstanbul genelinde topraksız tarım işletmeleri sayısı 29’a yükselmiştir. İlçelere göre üretimler Çatalca, Pendik, Beykoz, Büyükçekmece, Sarıyer, Çekmeköy, Silivri, Ataşehir ve Kağıthane’de gerçekleştirilmektedir. Kapalı Ortamda Bitkisel Üretim Kayıt Sistemi’ne (KOBÜKS) kayıtlı topraksız tarım işletmeleri, 189,5 dekarlık alanda domates, biber, çilek, mantar, marul, kıvırcık, maydanoz, roka gibi ürünlerde yılda 950 bin 712 kilogram ürün elde ederken, yeşil yapraklı ürünlerde ise 5 milyon 897 bin 25 adet ürün elde edilmektedir.

Özellikle iklim değişikliği, kuraklık, kentleşme ve teknolojik gelişmeler gibi faktörler, topraksız tarımın yaygınlaşmasının arkasındaki temel etmenlerdir. İklim değişikliğine bağlı olarak tarımsal üretim daha riskli hale gelirken, üreticiler kontrollü üretim sistemlerine yönelmektedir. Artan kuraklık ise su kaynaklarının korunmasını zorunlu kılarak topraksız tarımın suyun kontrollü kullanımıyla daha yüksek verimlilik sağlamasına olanak tanımaktadır. Kentleşme süreci ise tarım arazilerinin azalmasını beraberinde getirirken, topraksız tarımın daha az alanda daha yüksek verim sağlaması bu alana olan ilgiyi artırmaktadır. Ayrıca, üretimin tüketim merkezlerine yakın yapılması lojistik maliyetleri düşürmekte ve taze ürünlerin tüketiciye ulaştırılmasını kolaylaştırmaktadır.

Tarım ve Orman Bakanlığı, topraksız tarım ve kontrollü ortam üretim sistemlerine yönelik çeşitli destek programları ile yatırımları teşvik etmektedir. Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi Programı (KKYDP), IPARD Programı ve düşük faizli yatırım kredileri, bu alandaki yatırımcılara destek sağlamaktadır. Genç girişimciler ve kadın üreticiler, birçok destek programında öncelikli gruplar arasında yer almaktadır.

İstanbul’da hizmete açılan İstanbul Kapalı Dikey Tarım Uygulama ve Araştırma Merkezi, Türkiye’de öncü bir merkez olarak ön plana çıkmaktadır. Merkezde geleneksel üretim yöntemlerine göre su tasarrufu sağlanırken, yüksek verim elde edilmekte ve üretim sürekli olarak devam etmektedir. Bu merkezde, topraksız tarımın sunduğu avantajlar sayesinde sürdürülebilir ve yüksek kaliteli ürünler elde edilmektedir. Yıl boyunca kesintisiz üretim yapılabildiği için pazarlama sürekliliği sağlanmakta ve gelirler daha planlı hale gelmektedir.

İstanbul gibi büyük şehirlerde dikey tarımın önemi giderek artmakta ve gelecekte kentlerin gıda güvenliği için bu tür teknolojilerin daha yaygın hale geleceği öngörülmektedir.